Ο ήρωας Μαρδοχαίος Φριζής παππούς του ραββίνου που απείλησε σήμερα τον Ρουβίκωνα 30/12/2017 – 20:44 ΙΣΤΟΡΙΑ Ο ήρωας Μαρδοχαίος Φριζής παππούς του ραββίνου που απείλησε σήμερα τον Ρουβίκωνα

O Μαρδοχαίος Φριζής, παππούς και συνονόματος του σημερινού ραββίνου που εξαπέλυσε επίθεση στα μέλη του “Ρουβίκωνα” και τους απείλησε ότι θα τιμωρηθούν όλοι αφού είναι φακελωμένοι από την Μοσάντ, έδωσε και την ίδια τη ζωή του, όπως χιλιάδες άλλοι Έλληνες για να απελευθερωθεί η Ελλάδα.

Ο Μ.Φριζής γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου του 1893 στη Χαλκίδα. Ήταν ένα από τα 13 τέκνα του Ιακώβου και της Γιάφφας Φριζή.

Η μητέρα του καταγόταν από την οικογένεια των Κρίσπι, μέλη της οποίας ήταν ενταγμένα στη Φιλική Εταιρεία και είχαν πολεμήσει στην Επανάσταση του 1821 κατά των Τούρκων.

 

πό μικρός ονειρευόταν να γίνει αξιωματικός. Έτσι, έδωσε εξετάσεις στη Σχολή Ευελπίδων όμως επειδή δεν ήρθε πρώτος «πληγώθηκε» το γόητρο του και θεώρησε πως αυτό ήταν κάτι το υποτιμητικό. Τότε αποφάσισε να δώσει εξετάσεις στη Νομική Σχολή και τα κατάφερε.

Όμως η ζωή είχε άλλα σχέδια για τον Φριζή αφού τότε γνώρισε τον Γεώργιο Κονδύλη. Αμέσως του εξέφρασε την επιθυμία «να γίνει στρατιώτης» και έτσι έγινε αφού ο Φριζής δεν προοριζόταν για να γίνει δικηγόρος.

Λίγο πριν κληθεί να υπηρετήσει τη θητεία του, κατατάχτηκε εθελοντικά στη σχολή υπαξιωματικών, από όπου αποφοίτησε με το βαθμό του λοχία. Πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους ως υπαξιωματικός και διακρίθηκε για το θάρρος του και τις διοικητικές του ικανότητες.

Η αξία του εκτιμήθηκε από τους ανωτέρους του και εισήχθη στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών στην γενέτειρά του Χαλκίδα απ’ όπου και αποφοίτησε το 1916 με το βαθμό του έφεδρου ανθυπολοχαγού. Με αυτό τον βαθμό έδρασε στο Μακεδονικό Μέτωπο, όπου και διακρίθηκε.

Ο Μαρδοχαίος μπήκε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών και αποφοίτησε το 1916. Πολέμησε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πήρε μέρος στην εκστρατεία στην Ουκρανία.

Με το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Φριζής προήχθη σε έφεδρο υπολοχαγό, κατ΄ απονομή. Τον Οκτώβριο του 1919 μονιμοποιήθηκε στο στράτευμα με το βαθμό του ανθυπολοχαγού. Τοποθετήθηκε στο στρατοδικείο Λάρισας, λόγω των νομικών του σπουδών όμως φαίνεται ότι δεν επιθυμούσε να ασκήσει το επάγγελμα ούτε φορώντας τη στολή.

Έτσι ζήτησε να συμμετάσχει στην επιχείρηση του Α΄ Σώματος Στρατού στην Ουκρανία. Εκεί και πάλι διακρίθηκε για τη δράση του. Σε μια περίπτωση μάλιστα, κατάφερε και εκμεταλλεύτηκε ακόμα και το θρήσκευμά του για να εξασφαλίσει τον επισιτισμό των ανδρών του από τους Ρώσους ομοθρήσκους τους.

Αμέσως μετά ο Φριζής συμμετέχει στη Μικρασιατική Εκστρατεία και η υποχώρηση τον βρίσκει στη Σμύρνη να πιάνεται αιχμάλωτος. Οι Εβραίοι της Ελλάδας αποφάσισαν να τον σώσουν μαζεύοντας χρήματα για να απελευθερωθεί.

Μόλις τα κατάφεραν, τον προσέγγισαν και εξεπλάγησαν.

Ο Φριζής, όχι μόνο δεν δέχτηκε να διαχωρίσει τη μοίρα του από τους λοιπούς αιχμαλώτους συμπολεμιστές του, αλλά απέρριψε σκαιότατα την προσφορά τόσο των Τούρκων, όσο και των ομοθρήσκων του. «Εμείς οι Έλληνες απελευθερωνόμαστε μόνοι μας», τους απάντησε ψυχρά. Σε μία σπάνια επίδειξη ήθους ο Μαυροχαίος Φριζής τους είπε πως «ό,τι είναι να γίνει θα γίνει για όλους».

Το 1936 ο Μαρδοχαίος Φριζής μετατέθηκε στην Κρήτη και του ανατέθηκε ο τομέας της λογοκρισίας του Τύπου. Όμως κάποιοι έκριναν πως «δεν κάνει σωστά τη δουλειά του» και μετατέθηκε στο Δελβινάκι.

Τον Σεπτέμβριο του 1940 γιόρτασε για τελευταία φορά την εβραϊκή πρωτοχρονιά. Ήταν ιδιαίτερα εύθυμος, τραγουδούσε.

Σε κάποια ανύποπτη στιγμή είπε στους γύρω του: «Του χρόνου δεν θα γιορτάσουμε μαζί». Στα παιδιά του έλεγε συχνά: «Πατέρα δεν έχετε, μια που ο πατέρας σας είναι στρατιωτικός».

Στις 28 Οκτωβρίου ήχησε η σειρήνα. Ο πόλεμος είχε έρθει…

Από την εποχή της κατάληψης της Αλβανίας μέχρι την 28η Οκτωβρίου 1940, οι Ιταλοί δεν έπαψαν να προκαλούν τους Έλληνες. Ακόμα και ο ήρεμος Φριζής έφτασε κάποτε στο σημείο να εισηγηθεί στον μέραρχο Κατσιμήτρο την εξαπόλυση προληπτικής επίθεσης!

Η 8η Μεραρχία είχε αποφασίσει να δώσει τον αγώνα στη γραμμή του Καλπακίου. Τα προκαλυπτικά της τμήματα θα εκτελούσαν αγώνα φθοράς κατά των Ιταλών εισβολέων, σε όλο το βάθος της τοποθεσίας, από τα σύνορα, μέχρι την κύρια γραμμή αντίστασης.

Η γραμμή προκάλυψης συγκροτούνταν από πέντε Τάγματα πεζικού. Στον τομέα Φιλιατών είχε ταχθεί το Τάγμα Προκάλυψης Φιλιατών. Στον τομέα Κόνιτσας, το ομώνυμο τάγμα προκάλυψης, μαζί με το Τάγμα Πεζικού, ενισχυμένα με μια πυροβολαρχία και έναν ουλαμό. Τα τμήματα αυτά ήταν οργανωμένα σε απόσπασμα, με επικεφαλής των αντισυνταγματάρχη Παπαδημητρίου.

Επικεφαλής του πυροβολικού του αποσπάσματος ήταν ο ταγματάρχης Βερσής. Στην τοποθεσία Κακαβιά-Χάνι Δελβινάκι-Καλπάκι είχε πάρει θέσεις το απόσπασμα προκάλυψης Δελβινακίου που διέθετε το ομώνυμο τάγμα προκάλυψης, το 2/42 Τάγμα Ευζώνων, μια πυροβολαρχία των 75 χιλ. και έναν ουλαμό των 65 χιλ. Επικεφαλής του αποσπάσματος τέθηκε ο αντισυνταγματάρχης, πλέον, Φριζής. Επικεφαλής πυροβολικού ήταν ο ταγματάρχης Κωστάκης.

Στις 29 Οκτωβρίου, τα πράγματα ήταν ακόμα δύσκολα για τις ελληνικές μονάδες, Διμοιρία του 2ου Τάγματος του 42ου Συντάγματος Ευζώνων, το οποίο ανήκε στον τομέα του Μαρδοχαίου Φριζή, δέχθηκε κυκλωτική επίθεση από πενταπλάσιες ιταλικές δυνάμεις, με αποτέλεσμα να συλληφθούν από τους Ιταλούς οι πρώτοι 70 Έλληνες Εύζωνοι αιχμάλωτοι.

Αμέσως ο διοικητής του τομά Καλαμά, Συνταγματάρχης Γιατζής αντεπιτέθηκε και ανακατέλαβε το έδαφος που είχαν παραχωρήσει οι Εύζωνες.

Το ίδιο βράδυ οι μονάδες προκαλύψεως Φριζή και Παπαδημητρίου περνούν στις θέσεις άμυνας και εφεδρείας για ανασυγκρότηση.

Ενώ όλα εξελίσσοντο βάσει των σχεδίων στην 8η Μεραρχία έως την 30ή Οκτωβρίου, στον Τομέα Πίνδου του Δαβάκη, δηλαδή δεξιά της 8ης Μεραρχίας, εδημιουργήθη σοβαρή κατάστασις. Οι 1.800 άνδρες του Δαβάκη αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν υπό την πίεση των 11.000 ανδρών της ΤΖΟΥΛΙΑ. Η ΤΖΟΥΛΙΑ επετέθη με δύο έμβολα γύρω από τον Σμόλικα. Από την ΒΑ πλευρά επετέθη με το 75% των δυνάμεών της (ΒΟΡΕΙΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ) ενώ το υπόλοιπο (ΝΟΤΙΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ) επετέθη ΝΑ του Σμόλικα.

Στις 10 Νοεμβρίου το απόσπασμα του Φριζή παίρνει εντολή να κινηθεί στη δεξιά πλευρά του μετώπου για να σταματήσει την υποχώρηση. Τα καταφέρνει και ταυτόχρονα προετοιμάζει τους στρατιώτες του για την αντεπίθεση. Το δύσβατο της περιοχής τον βοηθά. Ελευθερώνει την Κόνιτσα και προχωρά.

Όλοι πια μιλούν για τον Φριζή, τον αξιωματικό, ο οποίος ήταν ο πραγματικός υπεύθυνος της απωθήσεως του εχθρού και αυτός που έβαλε τα θεμέλια της νίκης. «Αν η Ελλάς χάρισε την πρώτη νίκη στους συμμάχους, ο Φριζής χάρισε την πρώτη νίκη στα ελληνικά όπλα», έγραφε χρόνια αργότερα ένας εκ των επιτελών της 8ης Μεραρχίας.

Η ομάδα του Μαρδοχαίου Φριζή κατάφερε να πιάσει τους πρώτους αιχμαλώτους του πολέμου και κράτησε την γέφυρα Καλαμά. Τότε 700 Ιταλοί πιάστηκαν αιχμάλωτοι.

Οι ανώτεροί του εκφράζουν τον θαυμασμό τους στον Φριζή και προωθείται προς το αλβανικό έδαφος για να φθάσει στο Πρεμέτη.

Ο θάνατος βρήκε τον Μαρδοχαίο Φριζή όρθιο, καβάλα στο άσπρο του άλογο, να προσπαθεί να σώσει τους στρατιώτες του. Ηταν ο δεύτερος ανώτερος Ελληνας αξιωματικός που σκοτώθηκε στο μέτωπο (ο πρώτος ήταν ο αντισυνταγματάρχης Πεζικού Χαράλαμπος Κεφαλόπουλος του 18ου Συντάγματος Πεζικού. Έπεσε μαχόμενος την 21η Νοεμβρίου του 1940 στο Βράνεστε).

«Πελώρια κούτσουρα με μεγάλες λαμπάδες φλογών μας στεγνώνουν, ενώ ακούμε να μας ζωγραφίζουν έναν συνταγματάρχη, που είχε πέσει στη μάχη από βόμβα εχθρικού αεροπλάνου»είναι η διήγηση του Σπύρου Μελά στην «Εστία»της 31- 12-1940, 26 μέρες μετά τον θάνατο του συνταγματάρχη Μ.Φριζή.

«Αυτός ο άνθρωπος,­ δεν ήξερε τι θα πει πλευροκόπηση. Δεν καταδεχόταν τις κυκλωτικές κινήσεις. Συνέχιζε τη φοβερή παράδοση του Βελισσαρίου και του Ιατρίδη. Δεν ήξερε παρά την κατά μέτωπον επίθεσιν, μέσα σ’ όλα, πρώτος αυτός και καλύτερος, καβάλα στ’ άλογο. Και ήταν Εβραίος. Μάλιστα. Είχε γλιτώσει τόσες φορές από τον θάνατο, που πίστευε ότι ποτέ δεν θα τον πάρει εχθρικό βλήμα. Έτσι, στον βομβαρδισμό έμεινε καβάλα. Τον ικετεύαμε να φυλαχθή. “Δεν κατεβαίνω”, απαντούσε, δεν τους κάνω αυτή την τιμή! Μια βόμβα έπεσε, τέλος, μπροστά του και τον χάσαμε από τα μάτια μας».

Add a Comment

Your email address will not be published.